19 Temmuz 2025’te TBMM’de kabul edilen 7554 Sayılı Kanun, 24 Temmuz 2025 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 7554 Sayılı Kanun; çevre, madencilik, enerji ve imar alanlarında pek çok önemli değişiklik getiriyor. Özellikle rehabilitasyon yükümlülükleri, zeytinliklerde madencilik, ÇED süreçleri, orman ve mera alanlarının enerji projelerine açılması gibi kritik konulara yönelik düzenlemeler bulunuyor. Bu kanun ile, madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerinin yönetilmesi, rehabilitasyonun kurumsal temellere oturtulması, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması ve bazı özel alanlarda (zeytinlik, mera, orman) yatırım-çevre dengesinin kamu yararı kapsamında sağlanması hedeflendiği gözlemleniyor.
- Çevre Kanunu (2872 sayılı) Değişikliği
- “ÇED Gerekli Değildir” ibaresi kaldırıldı.
- Ancak teşvik, onay, izin ve ruhsat başvuruları bu kararın olmamasından etkilenmeyecek.
- Maden Kanunu (3213 sayılı) Değişiklikleri
- Rehabilitasyon tanımı ve hesap sistemi getirildi.
- Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile izinler hakkında karar vermeye yetkili bakanlıkların bakanlarından oluşan, çalışma usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenen kurul oluşturuldu.
- ÇED görüş süreci üç ayla sınırlandırıldı, süre aşımı durumunda olumlu kabul edilir.
- Orman vasıflı taşınmazlarda rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin kurulabilmesine ilişkin izin süreci düzenlendi. Bu kapsamda; ormanlık alanlarında madencilik faaliyeti için zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine 24 ay süreyle bedelsiz izin verilebilecek.
- Kritik ve stratejik maden tanımlarıyapıldı, gerekli durumlarda acele kamulaştırma
- 3213 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü, dördüncü fıkra uyarınca ilgili kurum tarafından IV. Grup ile stratejik veya kritik madenlere izin verilmeyen hâllerde; sahanın rezerv potansiyeli, yeri, cinsi ve ekonomiye katkısı gibi hususlar dikkate alınarak Bakanlıkça yapılacak başvuru üzerine izin hakkında nihai karar, üstün kamu yararı çerçevesinde “Kurul” tarafından verilecek. Kurul, madencilik faaliyeti lehine karar verirse ilgili kurum bir ay içinde izin kararını Genel Müdürlüğe gönderir ve ruhsat düzenlenecek.
- Zeytinlik Alanlarda Madencilik Faaliyetleri (Geçici Madde 45)
Zeytinlik alanlarda madencilik, alternatif alan bulunamaması ve kamu yararı şartıyla mümkün olacak. Zeytin ağaçları taşınacak veya en az iki katı kadar yeni zeytin sahası kurulacak. Faaliyet yürütülecek alanların rehabilitasyonu zorunlu, ayrıca bedel alınacak.
- 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun
- GES ve RES projelerinin imar planları ve yapı ruhsatları Bakanlık tarafından onaylanabilecek.
3194 sayılı İmar Kanununun 4 üncü maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla, ön lisans veya üretim lisansı bulunan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin imar planları, parselasyon planları ve bunların değişiklikleri Bakanlıkça da onaylanabilecek. Bakanlık tarafından onaylanan imar planları ve parselasyon planları, onay tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek.
Ön lisans veya üretim lisansı bulunan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinde yer alan yapı ve müştemilata ilişkin yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Bakanlıkça da düzenlenebilir.
- Enerji nakil hatlarında lisans tarihinden başlayarak 10 yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde 85 indirim uygulaması 31 Aralık 2030’a kadar uzatıldı.
- 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu
- Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ön lisans veya üretim lisansı bulunan üretim tesisleri için gerekli olan özel mülkiyete konu taşınmazların temini amacıyla Kurul tarafından 31/12/2030 tarihine kadar 2942 sayılı Kanunun 27 nci maddesi kapsamında acele kamulaştırma kararı alınabilecekve süre Cumhurbaşkanı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere beş yıl süreyle uzatılabilecek.
- 31 Aralık 2024’e kadar faaliyete geçen lisanslı enerji tesisleri için uygunluk belgesiyle ruhsatsız yapı affı getirildi.
Yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanma izin belgesi olmadan tesis edilerek 31/12/2024 tarihinden önce kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olan lisanslı elektrik üretim tesisleri ve bunların zorunlu altyapı unsurları için, imar planlarına işlenmiş bulunmak ve üretim lisansı sahibi tüzel kişilerce bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde müracaat edilmek şartıyla; statik bakımdan uygun olduğuna dair inşaat mühendislerince hazırlanacak rapor ve fennî mesuliyetin ilgili mühendislerce üstlenildiğine dair belge sunulması durumunda Bakanlıkça bedeli mukabilinde “Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi” düzenlenecektir.
Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi bedeli olarak, ilgili tesis türü için Kurum tarafından belirlenen güncel birim yatırım tutarı ile hesaplanan toplam yatırım tutarının binde biri genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlıkça tahsil edilir.
Üretim Tesisis Uygunluk Belgesi alınacaklar hakkında bu maddenin yürürlük tarihinden önce 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci ve 42 nci maddeleri uyarınca alınmış idari yaptırım kararları, yıkım kararları ve idari para cezaları uygulanmaz. Yapılmış itirazlar veya açılmış davalar hakkında resen karar verilmesine yer olmadığına karar verilir, yargılama ve takip giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş olan tutarlar iade edilmez.
- Mera Kanunu (4342 sayılı) Değişikliği
- Yenilenebilir enerji alanları da artık mera vasfının kaldırılabileceği haller arasında yer alıyor.
SONUÇ:
Yasa, yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırma ve bürokratik engelleri azaltma açısından olumlu karşılanırken; çevre, tarım ve kırsal yaşam üzerindeki etkileri tartışma yaratıyor. Uygulama esasları, ilgili bakanlıkların çıkaracağı yönetmeliklerle belirlenecek. Stratejik yatırımlar için kamu kurumları koordineli çalışacak. Yasa, yürürlüğe girdiği tarihte uygulanacak ve Cumhurbaşkanı tarafından yürütülecektir.

